Gjuha shqipe sot flitet ne Republikėn e Shqipėrisė, nė Kosovė, Dibėr e Madhe, Hot e Grudė etj., si dhe nė Ēamėri (Greqi). Shqip flitet nė Diasporė (kudo nė botė ku jetojnė shqiptarė). Njė shqipe tė vjetėr flasin ende arbėreshėt e Greqisė dhe tė Italisė.
Gjuha shqipe ndahet nė dy Dialekte: nė Dialektin e veriut (gegėrishten) dhe nė Dialektin e Jugut (toskėrishten).
Si kufi natyror ndėrmjet kėtyre dy dialekteve merret pėrafėrsisht lumi Shkumbin. nė krahinat qė ndodhen nė tė djethtė tė Shkumbinit flitet dialekti i Veriut (kėtu pėrfshihen edhe tė folmet e Kosovės, tė Dibrės sė Madhe, tė Hotit, tė Grudės etj.). Nė krahinat qė ndodhen nė tė majtė tė Shkumbinit, flitet dialekti i Jugut (nė kėtė dialekt pėrfshihet edhe ēamėrishtja, edhe tė folmet e arbėreshėve tė Greqisė e Italisė).
Dialektet e shqipes janė mjaft tė afėrta me njėri-tjetrin, ndryshimet janė tė tilla qė njė shqiptar i veriut nuk e pengojnė tė merret vesh me njė shqiptar tė jugut tė Shqipėrisė.
Mė shumė ndryshime vėrehen nė fonetikė e nė leksisk, mė pak nė morfologji e shumė nė sintaksė.
Ndryshimet kryesore ndėrmjet dy dialekteve tė shqipes janė:
Dialekti i Veriut
Dialekti i Jugut
Ndryshime ka edhe brenda pėrbrenda njė dialekti, ndėrmjet tė folmeve tė krahinave tė ndryshme. P.sh., e folmja e qyteteve tė Gjirokstrės ndryshon nga e folmja e qytetetit tė Korēės; ose e folmja e qytetit te Elbasanit ndryshon nga e folmja e qytetit tė Shkodrės.
Ā (a hundore)
BĀj, LĀ, NĀNA
ė
bėnj, lė, nėna
--------------------------------------------------------------------------------
é (e hundore)
zémėr, dhén, vénd
ė
zemėr, dhėn, vėnd
--------------------------------------------------------------------------------
ė - e patheksuar nė shumė pozicione:
an, buk, urdhno, kpuc
ruajtja e ė-sė sidomos kur ėshtė nė rrėnjė tė fjalės: anė, bukė, urdhėro, kėpucė
--------------------------------------------------------------------------------
syni, gjuni, bani
r - (rotazioni)
syri, gjuri, bėri
--------------------------------------------------------------------------------
ruan bashkėtingėlloret e zėshme nė fund tė fjalėve: zog, hedh, u dogj
i shurdhon bashtingėlloret e zėshme nė fund tė fjalėve: zok, heth, u doq
--------------------------------------------------------------------------------
ue,
ftue, duer, punue,
u,
ftu, dur, punu
ua
ftua, duar, punuar
--------------------------------------------------------------------------------
vo
vorr, votėr
va-
varr, vatėr
--------------------------------------------------------------------------------
haset mė shpesh e pakryera me mbaresat:
-she, jshe etj.
(une) lidhshe,
(ti) lidhshe,
(ai) lidhte
(ne) lidhshim
(ju) lidhshit
(ata, ato) lidhshin
------------
(une) punojshe
(ti) punojshe,
(ai) punonte
(ne) punojshim
(ju) punojshit
(ata, ato) punojshin
haset mė shpesh e pakryera me mbaresat:
-nja, njė etj.
(une) lidhshe,
(ti) lidhshe,
(ai) lidhte
(ne) lidhshim
(ju) lidhshit
(ata, ato) lidhshin
---------------
(une) punonja
(ti) punonje,
(ai) punonte
(ne) punojnim
(ju) punonit
(ata, ato) punonin
--------------------------------------------------------------------------------
format e pjesores dalin pa mbaresa:
lidh
punue
la
marr
format e pjesores dalin nga mbaresat:
-ua, -r(ė) dhe -ė:
lidhur
punuar
larė
marrė
--------------------------------------------------------------------------------
ka paskajoren me -me:
du me punu,
u nis me ba
nuk ka paskajoren me
dua tė punoj
nė vend tė kėsaj pėrdor lidhoren ose paskajoren me pėr tė:
dua tė punoj,
u nis pėr tė bėrė ose u nis tė bėnte
Pėrgjigju me citim
I like soft, round things
si dhe lexo 
Postuar fillimisht nga cuni
