Dokumenti i dyte i gjuhës shqipe.

[sabah]

Me të njëjtin alfabet latin është shkruar në shekullin e XV edhe dokumenti i dyte i gjuhës shqipe. Fjalorthi i Arnold fon Harfit, i vitit 1497.
Udhëtari gjerman Arnold Fon Harf (1417-1505) ne vitin 1496, u nis nga kelni, për të bërë një vizitë në tokat e shenjta, ne Palestine, udhëtim që e kreu për tre vjet. Ne vitin 1497 ai kaloi në bregdetin e Shqipërisë dhe konkretisht në Ulqin, Durres e Sazan. Gjate ketij udhetimi per te komunikuar sadopak me njerëzit, ai shënoi 26 fjale shqipe, 8 shprehje e numrat 1 deri 10 dhe 100 e 1000 të shoqëruar me përkthim ne gjermanisht. Janë fjalë të zakonshme si: ujë,verë,bukë, mish etj., që iu deshen udhëtarit në jetën e tij të përditshme sa qëndroi ne Shqipëri.
Me përshtypjet e udhëtimit Harfi la në gjermanisht nje doreshkrim, i cili u botua me 1860, pas tre shekujsh e gjysmë. Këtu gjendet edhe ky Fjalorth i vogël i gjuhës shqipe, i cili përbën dokumentin e dytë të shqipes së shkruar.
Udhëtari, përvec listës së fjalëve, shprehjeve e numëroreve, ka lënë edhe disa shënime në ato vende të bregdetit shqiptar ku kaloi. Ndër të tjera ai shkruan se " Ulqini është një qytet shqiptar i bukur e i vogël." Për Shkodrën megjithëse kaloi nëpër të, ngaqë udhëtimi Ulqin-Durres, e bëri me det, thotë "se është një qytet i madh i sapo pushtuar nga osmanët." Ishullin e Sazanit e përshkruan " si nje liman të mirë deti, ku ka shume anije, ne krahun e majtë të të cilit ndodhet nje fshat i madh me 2000 vatra, i quajtur Vlorë" etj.