Solange
15-08-07, 08:10 PM
Frank Lloyd Wright
I lindur ne Richland Center, Wisconsin, USA. Ai filloi edukimin e tij ne 1885 ne Universitetin e Wisconsit per Inxhinieri, ku ishte dhe anetar i fraternitetin Phi Delta Theta. Ai mori klasa part-time per 2 vjet ndersa po punonte nen survejimin e Allan Conover (nje ndertuesi dhe profesor te Inxhinierise Civile). Wright e la shkollen pa marr dipllome (edhe pse me vone atij ju dha diplloma e Doktorates se Nderit me 1955) dhe levizi ne Chicago, Illinois ku u bashkua me firmen e arkitekteve te Joseph Lyman Sillsbee. Me vone ai u largua nga Silsbee per tu bashkuar me Adler dhe Sullivan. Dhe brenda vitit atij ju ngarkuan te gjitha projektet rezidencjale te firmes. Ne 1893, Wright e la kete firm per te hapur te veten ne Oak Park, Illinois. Kishte Kompletuar rreth 50 projektesh deri ne 1901, duke perfshir dhe shume shtepia ne qytetin e tij.
Ne mes viteve 1900 dhe 1910, stili i tij per dizenjot rezidencjale ishte "Prarie" (shtepia te gjata, me catia te pjerrta e te ulta, oxhake, tarraca, me materiale te paperfunduara) te quajtura keshtu sepse komplimentojn territorin e Chicagos. Ai besonte se humaniteti ishte kyc me dizanjon.
Shtepiat te konsideruara si kryeveprat e tij per stilin "Prarie" jane Frederick Robbie dhe Avery and Queene Cooley te dyja ne Chicago.
Ai dizenjoi shtepine e tij dhe studjon te quajtur Taliesin (nga nje poet Welsh te shekullit 6; qe do te thote "vetulla e shkelqyeshme") qe filloi ne Spring Green, Wisconsin dhe u rimodelua shume here. Kompleksi ishte i vecante, 1 katshe, struktura ne forme U-je me shikim te nje liqeni te vogel nga njera ane dhe studio e tij nga ana tjeter. Taliesin u shkaterrua 2-here nga zjarri (njera nga te cilat ishte bere qellimisht per te vrar arkitektin e njohur); ndertesa e tanishme aty eshte quajtur Taliesin lll.
Heren e pare u shkaterrua sepse nje nga punonjsit domestik te Wright' i vuri zjarr shtepise nderkohe kur kishte njerez brenda. Ndersa njerzit perpoqeshin te iknin nga zjarri, personi vrases ndenji tek e vetmja dalje dhe vrau 7 veta me sopate.
Wright vizitoi Japonine fillimisht ne 1905, dhe Europen ne (1909-1910) duke hapur nje zyre ne Tokio ne 1916.
Ne 1938, Wright dizenjoi shtepine e tij te pushimit dimrore ne Arizona, te quajtur Taliesin i Perendimit. Shtepia e pushimit si dhe te gjitha ndertesat e Wright kane nje perzierje organike me natyren. Ne Tokio, Wright dizenjoi Hotelin Imperial te tij te njohur, qe u mbarua ne 1922 mbasi kishte filluar ndertimin ne 1916. Ne Shtator 1923, nje nga termetet me te fuqishem te koheve ra ne Tokio dhe zonat perreth. Termeti Kanto e niveloi komplet Tokio-n, dhe efektet e ketij termeti shkaktuan nje tsunami te jashtzakonshem e tornado qe shkaktuan zjarre ne qytet. Nje legjend u rrit mbas kesaj qe Hoteli Imperial i Wright ishte e vetmja ndertese qe mbajti por e verteta ishte larg kesaj.
Trashegimia
Wright eshte i dalluar per nje serial origjinal principesh zhvillimesh suburbane te bashkuara nen termin Qyteti Broadacre. Ai e propozoi idene e tij ne librin "Qyteti qe zhduket" ne 1932 dhe beri te nohur nje model (12 x12 feet) te ketij komuniteti te te ardhmes, duke treguar rruget e ndryshme ne vitet pasuese. Ai vazhdoi te zhvilloi kete ide deri ne vdekje.
Ishte gjithashtu ne vitet 1930 kur Wright projektoi shume nga shtepite e tij Usonian-e - esencjalisht rezidenca per njerez te shtresave te mesme qe ishin te bazuara ne gjeometri te thjeshte dhe te bera elegantisht e praktike. Ai do ti vazhdonte keto me pas ne Shtepine e Takimeve Unitare te Pare te ndertuar ne Madison, Wisconsin ndermjet viteve 1947-50.
Nje nga rezidencat e tij me te njohura eshte Fallingwater e ndertuar ne vitet 1935-9; per Z. dhe Znj. Kaufmann ne Millrun, Pennsylvania. Eshte ndertuar ne baze te dizanjos se Wright ku njerzit vendosen afer me natyren dhe me nje perrua qe kalon poshte nje pjese te nderteses. Ndertimi eshte nje seri ballkonesh e tarracash duke perdorur gur gelqeror per te gjitha pjeset vertikale dhe beton per pjeset horizontale. SHtepia kushtoi $155,000 duke perfshire taksen e Arkitektit prej $8,000. Inxhinjeret e Kaufmann-it debatuan se shtepia s'ishte projektuar mire. Ato u anulluan nga Wright, qe sekretisht shtoi disa copa hekuri elementeve te betonit. Ka nje diference opioni nese shtepia e Wright do kishte vazhduar te duronte kohen. Ne 1984 Robert Silman dhe Associate, i ben nje rievaluim nderteses dhe zhvilluan nje plan per restaurimin e saj. Ne fund te 1990, suport hekurash u shtuan tek ballkoni me i ulet derisa te behej nje analise strukture e mire.
Wright praktikonte ate te quajtur Arkitekture Organike. Nje Arkitekture qe zhvillohet jasht kontekstit natyror dhe me teper per te per lidhjen midis natyres (vendit) dhe nderteses. Ne kete ai ishte teper frymezuar nga ndertuesi i mobiljeve dhe Arkitekti Gustav Stickley.
Wright ndertoi 362 shtepia nga te cilat 300 kane mundur te mbijetojne (2005). Tre jane shkaterruar nga natyra: shtepia ne breg e W.L. Fuller in MS, u shkatarrua nga uragani Camille ne gusht 1969, residenca e Louis Sullivan e Ocean Springs, Mississippi u shkatarrua nga uragani Katrina ne 2005 bashke me residencen e James Charney. Shtepia e Ennis ne California u shkatarrua nga nje termet ne 2005 dhe levizjet e tokes. Shume nga shtepiat jane ruajtur si muzeume dhe miliona dollar shpenzohen per mirmbajtjen e tyre; te tjerat jane veshtire per tu shitur sepse dizanjo e tyre eshte e vjeter. Dallohen ne pergjithsi ngaqe jane te vogla dhe kane nje dizanjo te vecante.
Quotes/ Nga Wright
"Nje doktor mund ti mbuloj gabimet e tij, nje arkitekt mund te keshilloj klientin e tij te mbjelli hardhia"
(Origjinali: “A doctor can bury mistakes, an architect can only advise their client to plant vines.”)
"Me jep pasurite e jetes dhe une do beja shume mire pa te nevojshmet"
(Origjinali: “Give me the luxuries of life and I will gladly do without the necessities.”)
"Forma ndjek funksjonin- kjo ka qene e keqkuptuar. Forma dhe funksjoni duhet te jene nje, te bashkuar ne nje lidhje shpirtrore"
(Origjinali: “Form follows function – that has been misunderstood. Form and function should be one, joined in a spiritual union.”)
http://www.bolender.com/Frank%20Lloyd%20Wright/A%20Testament/A%20Testament%201957%20Heading%20Photo%203%20Frank %20Lloyd%20Wright%20Roanld%20Keith%20Bolender_smal l.jpg
I lindur ne Richland Center, Wisconsin, USA. Ai filloi edukimin e tij ne 1885 ne Universitetin e Wisconsit per Inxhinieri, ku ishte dhe anetar i fraternitetin Phi Delta Theta. Ai mori klasa part-time per 2 vjet ndersa po punonte nen survejimin e Allan Conover (nje ndertuesi dhe profesor te Inxhinierise Civile). Wright e la shkollen pa marr dipllome (edhe pse me vone atij ju dha diplloma e Doktorates se Nderit me 1955) dhe levizi ne Chicago, Illinois ku u bashkua me firmen e arkitekteve te Joseph Lyman Sillsbee. Me vone ai u largua nga Silsbee per tu bashkuar me Adler dhe Sullivan. Dhe brenda vitit atij ju ngarkuan te gjitha projektet rezidencjale te firmes. Ne 1893, Wright e la kete firm per te hapur te veten ne Oak Park, Illinois. Kishte Kompletuar rreth 50 projektesh deri ne 1901, duke perfshir dhe shume shtepia ne qytetin e tij.
Ne mes viteve 1900 dhe 1910, stili i tij per dizenjot rezidencjale ishte "Prarie" (shtepia te gjata, me catia te pjerrta e te ulta, oxhake, tarraca, me materiale te paperfunduara) te quajtura keshtu sepse komplimentojn territorin e Chicagos. Ai besonte se humaniteti ishte kyc me dizanjon.
Shtepiat te konsideruara si kryeveprat e tij per stilin "Prarie" jane Frederick Robbie dhe Avery and Queene Cooley te dyja ne Chicago.
Ai dizenjoi shtepine e tij dhe studjon te quajtur Taliesin (nga nje poet Welsh te shekullit 6; qe do te thote "vetulla e shkelqyeshme") qe filloi ne Spring Green, Wisconsin dhe u rimodelua shume here. Kompleksi ishte i vecante, 1 katshe, struktura ne forme U-je me shikim te nje liqeni te vogel nga njera ane dhe studio e tij nga ana tjeter. Taliesin u shkaterrua 2-here nga zjarri (njera nga te cilat ishte bere qellimisht per te vrar arkitektin e njohur); ndertesa e tanishme aty eshte quajtur Taliesin lll.
Heren e pare u shkaterrua sepse nje nga punonjsit domestik te Wright' i vuri zjarr shtepise nderkohe kur kishte njerez brenda. Ndersa njerzit perpoqeshin te iknin nga zjarri, personi vrases ndenji tek e vetmja dalje dhe vrau 7 veta me sopate.
Wright vizitoi Japonine fillimisht ne 1905, dhe Europen ne (1909-1910) duke hapur nje zyre ne Tokio ne 1916.
Ne 1938, Wright dizenjoi shtepine e tij te pushimit dimrore ne Arizona, te quajtur Taliesin i Perendimit. Shtepia e pushimit si dhe te gjitha ndertesat e Wright kane nje perzierje organike me natyren. Ne Tokio, Wright dizenjoi Hotelin Imperial te tij te njohur, qe u mbarua ne 1922 mbasi kishte filluar ndertimin ne 1916. Ne Shtator 1923, nje nga termetet me te fuqishem te koheve ra ne Tokio dhe zonat perreth. Termeti Kanto e niveloi komplet Tokio-n, dhe efektet e ketij termeti shkaktuan nje tsunami te jashtzakonshem e tornado qe shkaktuan zjarre ne qytet. Nje legjend u rrit mbas kesaj qe Hoteli Imperial i Wright ishte e vetmja ndertese qe mbajti por e verteta ishte larg kesaj.
Trashegimia
Wright eshte i dalluar per nje serial origjinal principesh zhvillimesh suburbane te bashkuara nen termin Qyteti Broadacre. Ai e propozoi idene e tij ne librin "Qyteti qe zhduket" ne 1932 dhe beri te nohur nje model (12 x12 feet) te ketij komuniteti te te ardhmes, duke treguar rruget e ndryshme ne vitet pasuese. Ai vazhdoi te zhvilloi kete ide deri ne vdekje.
Ishte gjithashtu ne vitet 1930 kur Wright projektoi shume nga shtepite e tij Usonian-e - esencjalisht rezidenca per njerez te shtresave te mesme qe ishin te bazuara ne gjeometri te thjeshte dhe te bera elegantisht e praktike. Ai do ti vazhdonte keto me pas ne Shtepine e Takimeve Unitare te Pare te ndertuar ne Madison, Wisconsin ndermjet viteve 1947-50.
Nje nga rezidencat e tij me te njohura eshte Fallingwater e ndertuar ne vitet 1935-9; per Z. dhe Znj. Kaufmann ne Millrun, Pennsylvania. Eshte ndertuar ne baze te dizanjos se Wright ku njerzit vendosen afer me natyren dhe me nje perrua qe kalon poshte nje pjese te nderteses. Ndertimi eshte nje seri ballkonesh e tarracash duke perdorur gur gelqeror per te gjitha pjeset vertikale dhe beton per pjeset horizontale. SHtepia kushtoi $155,000 duke perfshire taksen e Arkitektit prej $8,000. Inxhinjeret e Kaufmann-it debatuan se shtepia s'ishte projektuar mire. Ato u anulluan nga Wright, qe sekretisht shtoi disa copa hekuri elementeve te betonit. Ka nje diference opioni nese shtepia e Wright do kishte vazhduar te duronte kohen. Ne 1984 Robert Silman dhe Associate, i ben nje rievaluim nderteses dhe zhvilluan nje plan per restaurimin e saj. Ne fund te 1990, suport hekurash u shtuan tek ballkoni me i ulet derisa te behej nje analise strukture e mire.
Wright praktikonte ate te quajtur Arkitekture Organike. Nje Arkitekture qe zhvillohet jasht kontekstit natyror dhe me teper per te per lidhjen midis natyres (vendit) dhe nderteses. Ne kete ai ishte teper frymezuar nga ndertuesi i mobiljeve dhe Arkitekti Gustav Stickley.
Wright ndertoi 362 shtepia nga te cilat 300 kane mundur te mbijetojne (2005). Tre jane shkaterruar nga natyra: shtepia ne breg e W.L. Fuller in MS, u shkatarrua nga uragani Camille ne gusht 1969, residenca e Louis Sullivan e Ocean Springs, Mississippi u shkatarrua nga uragani Katrina ne 2005 bashke me residencen e James Charney. Shtepia e Ennis ne California u shkatarrua nga nje termet ne 2005 dhe levizjet e tokes. Shume nga shtepiat jane ruajtur si muzeume dhe miliona dollar shpenzohen per mirmbajtjen e tyre; te tjerat jane veshtire per tu shitur sepse dizanjo e tyre eshte e vjeter. Dallohen ne pergjithsi ngaqe jane te vogla dhe kane nje dizanjo te vecante.
Quotes/ Nga Wright
"Nje doktor mund ti mbuloj gabimet e tij, nje arkitekt mund te keshilloj klientin e tij te mbjelli hardhia"
(Origjinali: “A doctor can bury mistakes, an architect can only advise their client to plant vines.”)
"Me jep pasurite e jetes dhe une do beja shume mire pa te nevojshmet"
(Origjinali: “Give me the luxuries of life and I will gladly do without the necessities.”)
"Forma ndjek funksjonin- kjo ka qene e keqkuptuar. Forma dhe funksjoni duhet te jene nje, te bashkuar ne nje lidhje shpirtrore"
(Origjinali: “Form follows function – that has been misunderstood. Form and function should be one, joined in a spiritual union.”)
http://www.bolender.com/Frank%20Lloyd%20Wright/A%20Testament/A%20Testament%201957%20Heading%20Photo%203%20Frank %20Lloyd%20Wright%20Roanld%20Keith%20Bolender_smal l.jpg